ජීවිතේ විවිධ අවස්ථාවල පෞද්ගලික හෝ ව්යාපාරික කටයුතු සඳහා ණයක් ගන්න සිදු වෙන අවස්ථා තිබෙනවා. ඒත් ඔයා ණය අරගෙන තියෙනවා නම් දන්නවා ඒක මනසේ නිදහස පවා නැති කරන ආතතියක් බවට පත් වෙන අවස්ථා තියෙනවා කියන එක. ණය කියන්නේ වර්ධනය වෙන පිළිකාවක් වගේ. ඔයා ගන්න ණය හරියට කළමනාකරණය කරන්න ඔයා අසමත් වුණොත්, ඒ ණය විසින් ඔයාව කළමනාකරණය කරනවා. එහෙම වුණාම වෙන්නේ ඔයා මානසිකව, සමාජීයව විතරක් නෙමෙයි කායිකව පවා කඩා වැටෙන්න ගන්නවා. ඒ විදියට කඩා වැටෙන්නේ නැතුව ගන්න ණය ඉක්මනට ගෙවන්න නම් ඔයා මොනවද කරන්න ඕන කියන එක ගැනයි මේ ලිපියෙන් කතා කරන්නේ.
ණය නිසා දුක් විඳින්නේ නැතුව අනවශ්ය ආතතියෙන් මිදෙන්න මේ කියන්න යන ක්රම 07 ඔයාට උදව් වෙනවා.
මුලින්ම ඔයා අරන් තියෙන ණය අතරින් පොලිය වැඩි එකේ සිට පොලිය අඩු එක දක්වා වන ලෙස ණය වර්ගීකරණය කරන්න. Personal loans, Home loans, Car loans, Education loans, Credit cards, Business loans මේ හැම එකක්ම පොලිය වැඩි ණයේ ඉඳලා පොලිය අඩු ණය දක්වා පිළිවෙළට ලැයිස්තුවක් හදාගන්න.ඒ ප්රමුඛතා ලැයිස්තුවේ තියෙන පොලිය වැඩි ණය මුලින්ම ගෙවන්න. මොකද ඒ ණය තමයි භයානකම. ඉන්පස්සේ ඊට වඩා අඩු පොලියක් සහිත ණය ගෙවන්න.
කිසිම අවස්ථාවක හැම ණයකටම සමාන වැදගත්කමක් දෙන්න එපා. ඒ වැරැද්ද කළොත් ඔයාට ණය කළමනාකරණය කරගෙන ගෙවන්න වෙන්නේ නැහැ.
පළවෙනි ක්රමයේදි කිව්ව විදිහට ඔයා පොලිය වැඩි ණය මුලින් ගෙවලා පොලිය අඩු ඒවා පසුව ගෙවන්න ඕන. මෙතැනදි පොලිය වැඩි එකට ඔයා වැඩි ප්රමුඛත්වයක් දීලා ඒක ගෙවනවා. එහෙම කරන්න පටන් ගත්තම ඔයාට ලොකු වාසියක්, ලොකු Return එකක් ලැබෙනවා.
මේක උදාහරණයකින් පැහැදිලි කරන්නම්. හිතන්න ඔයා ණය ගත්ත ආයතනයෙන් ණය ගෙවන්න Options 03ක් ඔයාට දීලා තියෙනවා කියලා. පළවෙනි Option එක, ඔයා ඒ ගත්ත ණය මාස 41කින් මාසෙට 5000 ගාණේ ගෙවලා ඉවර කරන්න පුළුවන්. කියලා තියෙන ගාන ඒ විදිහටම ගෙවන නිසා අමතර ප්රතිලාභ මුකුත් ඔයාට ලැබෙන්නෙ නැහැ.
ඒත් දෙවනි Option එකේ විදියට ඔයා, ගෙවන්න කියලා කියලා තියෙන ගාණ දෙගුණයක් කරලා රු. 10,000 ගාණේ මාස 13කින් ඔයාට ඒක ගෙවලා ඉවර කරන්න පුළුවන්. එතැනදි ඔයාට තුන් ගුණයක ප්රතිලාභයක් ලැබෙනවා.
03 වෙනි Option එක විදියට ඔයා රු. 20,000 ගාණේ ණය ගෙවන්න තීරණය කළොත් මාස 6කින් ඔයාට ණය ගෙවලා ඉවර කරන්න පුළුවන්. ඒ Option එකේදි ඔයාට හත් ගුණයක ප්රතිලාභයක් ලැබෙනවා. මේ විදියට ඔයාගේ මූල්ය වියදම් ටිකක් පාලනය කරගෙන ණය ගෙවනවා නම් ඔයාට ඉක්මනින් ණය ගෙවන්න පුළුවන්.
මේ ක්රමයෙදි නම් ඔයා දැන් ඉන්න මට්ටම ටිකක් තාවකාලිකව පහළට ගන්න වෙනවා. උදාහරණයකට ඔයා ණය ගෙවන්න තියෙන කෙනෙක් නම් ඔයා මෙච්චර කල් කරපු වියදම් ටික වර්ගීකරණය කරන්න. කෑමවලට යන වියදම්, ගමන් වියදම්, Monthly subscriptions, Entertainment සඳහා යන වියදම් විදියට ඔයාට අදාළ Category හදාගෙන හැම වියදමක්ම අදාළ Category එකට දාන්න. එතකොට ඔයාට මොන වගේ දේවල්වලට ද වැඩියෙන් වියදම් වෙන්නේ, ඒ අතරින් අත්යවශ්ය නොවන වියදම් තියෙන්නේ මොනවද,
ජීවිතේ විවිධ අවස්ථාවල පෞද්ගලික හෝ ව්යාපාරික කටයුතු සඳහා ණයක් ගන්න සිදු වෙන අවස්ථා තිබෙනවා. ඒත් ඔයා ණය අරගෙන තියෙනවා නම් දන්නවා ඒක මනසේ නිදහස පවා නැති කරන ආතතියක් බවට පත් වෙන අවස්ථා තියෙනවා කියන එක. ණය කියන්නේ වර්ධනය වෙන පිළිකාවක් වගේ. ඔයා ගන්න ණය හරියට කළමනාකරණය කරන්න ඔයා අසමත් වුණොත්, ඒ ණය විසින් ඔයාව කළමනාකරණය කරනවා. එහෙම වුණාම වෙන්නේ ඔයා මානසිකව, සමාජීයව විතරක් නෙමෙයි කායිකව පවා කඩා වැටෙන්න ගන්නවා. ඒ විදියට කඩා වැටෙන්නේ නැතුව ගන්න ණය ඉක්මනට ගෙවන්න නම් ඔයා මොනවද කරන්න ඕන කියන එක ගැනයි මේ ලිපියෙන් කතා කරන්නේ.
ණය නිසා දුක් විඳින්නේ නැතුව අනවශ්ය ආතතියෙන් මිදෙන්න මේ කියන්න යන ක්රම 07 ඔයාට උදව් වෙනවා.
01. ඉහළ පොලියක් ඇති ණය මුලින්ම ගෙවන්න
මුලින්ම ඔයා අරන් තියෙන ණය අතරින් පොලිය වැඩි එකේ සිට පොලිය අඩු එක දක්වා වන ලෙස ණය වර්ගීකරණය කරන්න. Personal loans, Home loans, Car loans, Education loans, Credit cards, Business loans මේ හැම එකක්ම පොලිය වැඩි ණයේ ඉඳලා පොලිය අඩු ණය දක්වා පිළිවෙළට ලැයිස්තුවක් හදාගන්න.ඒ ප්රමුඛතා ලැයිස්තුවේ තියෙන පොලිය වැඩි ණය මුලින්ම ගෙවන්න. මොකද ඒ ණය තමයි භයානකම. ඉන්පස්සේ ඊට වඩා අඩු පොලියක් සහිත ණය ගෙවන්න.
කිසිම අවස්ථාවක හැම ණයකටම සමාන වැදගත්කමක් දෙන්න එපා. ඒ වැරැද්ද කළොත් ඔයාට ණය කළමනාකරණය කරගෙන ගෙවන්න වෙන්නේ නැහැ.
02. ටිකක් වැඩියෙන් ගෙවලා, ලොකු වාසියක් ලබාගන්න
පළවෙනි ක්රමයේදි කිව්ව විදිහට ඔයා පොලිය වැඩි ණය මුලින් ගෙවලා පොලිය අඩු ඒවා පසුව ගෙවන්න ඕන. මෙතැනදි පොලිය වැඩි එකට ඔයා වැඩි ප්රමුඛත්වයක් දීලා ඒක ගෙවනවා. එහෙම කරන්න පටන් ගත්තම ඔයාට ලොකු වාසියක්, ලොකු Return එකක් ලැබෙනවා.
මේක උදාහරණයකින් පැහැදිලි කරන්නම්. හිතන්න ඔයා ණය ගත්ත ආයතනයෙන් ණය ගෙවන්න Options 03ක් ඔයාට දීලා තියෙනවා කියලා. පළවෙනි Option එක, ඔයා ඒ ගත්ත ණය මාස 41කින් මාසෙට 5000 ගාණේ ගෙවලා ඉවර කරන්න පුළුවන්. කියලා තියෙන ගාන ඒ විදිහටම ගෙවන නිසා අමතර ප්රතිලාභ මුකුත් ඔයාට ලැබෙන්නෙ නැහැ.
ඒත් දෙවනි Option එකේ විදියට ඔයා, ගෙවන්න කියලා කියලා තියෙන ගාණ දෙගුණයක් කරලා රු. 10,000 ගාණේ මාස 13කින් ඔයාට ඒක ගෙවලා ඉවර කරන්න පුළුවන්. එතැනදි ඔයාට තුන් ගුණයක ප්රතිලාභයක් ලැබෙනවා.
03 වෙනි Option එක විදියට ඔයා රු. 20,000 ගාණේ ණය ගෙවන්න තීරණය කළොත් මාස 6කින් ඔයාට ණය ගෙවලා ඉවර කරන්න පුළුවන්. ඒ Option එකේදි ඔයාට හත් ගුණයක ප්රතිලාභයක් ලැබෙනවා. මේ විදියට ඔයාගේ මූල්ය වියදම් ටිකක් පාලනය කරගෙන ණය ගෙවනවා නම් ඔයාට ඉක්මනින් ණය ගෙවන්න පුළුවන්.
03. තාවකාලිකව ඔයාගේ ජීවන රටාවෙන් පහළ මට්ටමකට එන්න
මේ ක්රමයෙදි නම් ඔයා දැන් ඉන්න මට්ටම ටිකක් තාවකාලිකව පහළට ගන්න වෙනවා. උදාහරණයකට ඔයා ණය ගෙවන්න තියෙන කෙනෙක් නම් ඔයා මෙච්චර කල් කරපු වියදම් ටික වර්ගීකරණය කරන්න. කෑමවලට යන වියදම්, ගමන් වියදම්, Monthly subscriptions, Entertainment සඳහා යන වියදම් විදියට ඔයාට අදාළ Category හදාගෙන හැම වියදමක්ම අදාළ Category එකට දාන්න. එතකොට ඔයාට මොන වගේ දේවල්වලට ද වැඩියෙන් වියදම් වෙන්නේ, ඒ අතරින් අත්යවශ්ය නොවන වියදම් තියෙන්නේ මොනවද, අත්යවශ්ය වියදම් මොනවද, කියන එක සම්බන්ධයෙන් ඔයාට අදහසක් ගන්න පුළුවන්.
සමහර විට ඔයා Luxury දේවල් පාවිච්චි කරන, ඒ වගේ ජීවන රටාවකට හුරු වුණ කෙනෙක් වෙන්න පුළුවන්. ඒත් ණය තියෙනවා නම් ඔයාට වැදගත් නොවන වියදම් හැම එකක්ම අඩු කරන්න. ජීවන රටාව තාවකාලිකව තරමක් වෙනස් කරගන්න. කෑමට එළියට යන එක, Shopping කරන එක, නිතර යාළුවො එක්ක ඇවිදින්න යන එක, මේ වගේ දේවල් තාවකාලිකව අඩු කරන්න.
ඔයාගෙත්, පවුලේ අයගෙත් පරිභෝජන රටාව අලුත් කරන්න. ඒ වෙනුවෙන් ඔයාට කරන්න තියෙන්නේ පසුගිය කාල සීමාවේ ඔයා කළ වියදම් වර්ගීකරණය කරලා ඒ අතරින් අත්යවශ්යම වියදම් විතරක් තෝරගෙන අත්යවශ්ය නැති වියදම් තාවකාලිකව අඩු කරන එක. ඔයාගේ වියදම් ලැයිස්තුවේ තියෙන හැම වියදමක්ම, හැම ඉලක්කමක්ම ප්රශ්න කරන්න. “ඇයි මම මේකට වියදම් කළේ?, මේ දේ වෙනුවෙන් මේ මාස කීපයෙත් වියදම් කරන්න ඕන ද?, මේ කරපු වියදමෙන් මට ලැබුණේ මොනවද?” වගේ හැම දෙයක්ම ප්රශ්න කරන්න. මොකද ඔයාගේ වියදම් ගැන ඔයා දන්නේ නැත්නම් ඔයාට ඒවා පාලනය කරන්න බැහැ.
මේ ක්රමයට අනුව ඔයාගේ වර්තමාන ජීවන රටාවෙන් ටිකක් පහළට ඇවිත් වියදම් අඩු කළොත් ඒ ඉතිරි වෙන මුදල් ඔයාගේ ණය ගෙවන්න යොදා ගන්න පුළුවන්.
04. අවශ්ය නොවන දේවල් විකුණා ණය ගෙවන්න
ඔයාගේ නිවසේ, කාර්යාලයේ, ව්යාපාරික ස්ථානයේ අවශ්ය නොවන, පාවිච්චියට නොගන්න ඒත් මූල්යමය වටිනාකමක් තියෙන දේවල් ඇති. ඒ වගේ දේවල් විකුණන්න ඔයාට හැකියාව තියෙනවා.“ඕන නැති දේවල් ගන්න ඔයාගේ සල්ලි ඔයා වියදම් කළොත්, ඔයාට ඕන දේවල් ටික ඔයාට විකුණන්න සිද්ධ වෙනවා,” කියලා ධනවතෙක් වුණ Warran Buffet වරක් කියලා තියෙනවා.
ඔයා අවධානයෙන් පොඩ්ඩක් හිතලා බැලුවොත් ඔයාගේ ඔෆිස් එකේ, ගෙදර, කාමරයේ, ගබඩා කාමරයේ, කුස්සියේ, මේ හැම තැනම ඔයා පාවිච්චි කරන්නෙ නැති දේවල් තියෙන්න පුළුවන්. මොනවා හරි දෙයක් අවුරුද්දක් දෙකක් පාවිච්චි කරලා නැත්නම් ඒක ඔයාට ඇත්තටම ඕන ද කියන ප්රශ්නය ඔයාගෙන්ම අහන්න.
උදාහරණයකට ගෘහ භාණ්ඩ, පරණ දුරකතන, ඉලෙක්ට්රොනික් භාණ්ඩ, පරණ පරිගණක, කැමරා, රෙදි සෝදන යන්ත්ර, ප්රින්ටර්ස්, පොත්, ක්රීඩා උපකරණ, සපත්තු, water filters, coffee machines වගේ ඕනම දෙයක් දැන් ඔයා භාවිතයට ගන්නේ නැත්නම් ඔයාට පුළුවන් ඒ දේවල් buying and selling website එකක දාලා විකුණන්න. ඒ සල්ලිවලින් ඔයාගේ ණය පියවන්න පුළුවන්. විශේෂයෙන් වැඩි පොලියක් තියෙන ණය ගෙවන්න ඒ මුදල් යොදවන්න පුළුවන්.
05. Budget එකක් සකස් කර වියදම් කළමනාකරණය කරන්න
මේ ක්රමයේදී ඔයාට කරන්න තියෙන්නේ අයවැයක් (Budget) හදාගන්න එක. Food & Groceries, Rent & Bills, Transportation, Credit Card Payments, Loans මේ හැම category එකකටම අදාළව පසුගිය කාල සීමාවේදි ඔයා කළ වියදම් මොනවද කියලා ලැයිස්තුවක් හදාගන්න. ඒ අනුව ඊළඟ මාසයට කොච්චර වියදමක් ඒ දේවල් වෙනුවෙන් දරන්න වෙනව ද කියන එක ඔයාට තීරණය කරන්න පුළුවන්.
මේ විදියට වියදම් track කරද්දි කරන්න ඕන වැදගත් දෙයක් තියෙනවා. ඒ තමයි, ඔයාගේ emotional spendings මොනවද කියන එක අනිවාර්යෙන්ම හඳුනාගන්න ඕන. ඔයා emotional විදිහට වියදම් කරනවා නම් ණය අරන් තියෙන අවස්ථාවකදි පවා, ඔයාට ණය ගෙවන්න අපහසු වෙන එක විතරයි වෙන්නේ. ඔයා උත්සහ කරන්න ඕන data driven approach එකකින් වියදම් කරන්න. මොකද ඔයාගේ බුද්ධිමත්කම ඔයාගේ emotional level එකට වඩා වැඩි වෙන්න ඕන.
ඔයාගේ emotional spendings අඩු කළොත් ඔයාගේ ණය ගෙවන්න ඒ මුදල් භාවිත කරන්න හැකියාව ලැබෙනවා.
06. Secondary Income එකක් හදාගෙන ණය ගෙවන්න
ඔයාගේ ප්රධාන ආදායම් මාර්ගයට අමතරව විකල්ප ආදායම් මාර්ගයක් හදාගන්න හැකියාවක් තියෙනවා නම් අමතර ආදායමක් හොයාගන්න ඔයාට පුළුවන්. උදාහරණයකට freelance photographer, content writer, part time teaching, data entry, consulting, social media management, content creation, වගේ අමතර ආදායමක් ලබන්න පුළුවන් මාර්ගයක් ඔයාට ඇති. ඒ මොකක්ද කියලා හිතලා බැලුවොත් ඔයාට හොයාගන්න පුළුවන් වෙයි. ඔයාගේ passion එක part time profession එකක් විදිහට පරිවර්තනය කළොත් ඒ ලැබෙන ආදායමෙන් ණය ගෙවන්න ඔයාට පුළුවන්.
ඒ විතරක් නෙමෙයි, ඔයාට අමතර නිවසක් හෝ කඩ කාමරයක් තියෙනවා නම් ඒක කුලී පදනම යටතේ කාට හෝ දෙන්නත් හැකියාව තියෙනවා. එහෙම නැත්නම් කෑම හදලා විකුණනවා වගේ දෙයක් ටික කාලයක් යනකම් කරන්න හැකියාවක් තියෙනවා නම් ඒ මගින් අමතර ආදායමක් හොයාගන්නත් හැකියාව තියෙනවා.
07. අමතර දීමනා, Bonus & Incentives ණය ගෙවීමට භාවිත කරන්න
ඔයාට ලැබෙන හැම අමතර දීමනාවක්ම, අමතර මුදලක්ම ඔයාගේ ණය ගෙවන්න පාවිච්චි කරන්න. ඔයාට bonus එකක්, incentive එකක්, ලොකු ගාණක cash prize එකක් ලැබුණත්, ලොතරැයියක් ජයග්රහණය කළත් ඒ ලැබෙන හැම අමතර මුදලක්ම ණය ගෙවන්න වෙන් කරන්න.
ගොඩක් අය කරන්නේ මේ විදියට අමතර ආදායමක් ලැබුණම හොඳ phone එකකට upgrade වෙන එක, යාළුවොන්ට treat එකක් දෙන එක, trip එකක් යන එක, ගෙදරට sofa set එකක් ගන්න එක, බිත්තියට හොඳ frame එකක් ගන්න එක, හොඳ ඇඳුමක් ගන්න එක, හොඳ සපත්තුවක් ගන්න එක, වාහනේ modify කරන එක වගේ දේවල්. මේවා ඔක්කොම emotional spendings. ඔයා ණය නිසා හිරවෙලා ඉන්න කෙනෙක් නම් ඒ ණය ගෙවන්න මේ අමතර මුදල් යොදවන්න ප්රමුඛතාව දෙන්න.
මේ ක්රම 07 ගැන හිතද්දි ඔයාට හිතෙන්න පුළුවන් වියදම් අඩු කරලා, බෝනස් එකක් ලැබුණත් ඒකෙනුත් ණය ගෙවලා, මේ විදියට ජීවත් වෙන්නේ කොහොමද කියලා. ඒත් හිතලා බලන්න, ඔයාට ණය ගෙවා ගන්න බැරුව, වැඩිපුර පොලී ගෙව ගෙව ඉන්න වුණොත්, ඒ අතරේ රටේ ආර්ථික අර්බුදයක් හරි, ඔයාට අනපේක්ෂිත දේකට මූණ දෙන්න වුණොත් මොකද වෙන්නේ කියන එක. ණය ඉක්මනට ගෙවන්න මේ ක්රම 07න් ඔයාට අනිවාර්යෙන්ම පුළුවන්. ණය විසින් ඔයාව කළමනාකරණය කරන්න කලින් ඔයා විසින් ණය කළමනාකරණය කරන්න.
මුදල් ඉපැයුවත් මුදල් රඳවා ගන්න ඔයා අසමත් වෙනවා නම් ඔයාට හැමදාම එකම මට්ටමක ඉන්න වෙන්නේ. ණය ගන්න සිද්ධ වෙන්න පවා දුර්වල මුදල් කළමනාකරණය හේතුවක්. Robert T. Kiyosaki විසින් රචිත Rich Dad Poor Dad කියන්නේ දුප්පත් මිනිස්සු, මධ්යම පාන්තිකයෝ සහ ධනවත් මිනිස්සු මුදල් වියදම් කරන රටාව ගැන, වත්කම් වැඩි කරගන්න හැටි ගැන වගේම මූල්ය දැනුමට අවශ්ය ගොඩක් කරුණු ඇතුළත් පොතක්. ණය බරින් ගිලෙන්න නැතුව ඉදිරියේදී මූල්ය තත්ත්වය හොඳින් කළමනාකරණය කරගන්න අවශ්ය දැනුම ලබාගන්න පහළ Link එකෙන් Rich Dad Poor Dad Video Book එකේ Free Chapters බලන්න.
https://school.lokubusiness.lk/p/rich-dad-poor-dad-video-book?affcode=1420258_ghpjvsre